ຮີດສິບສອງ ຄອງສິບສີ່

Ø ເລື່ອງ ຮີດສິບສອງ ແລະ ຄອງສິບສີ່:

໑.ຄວາມຫມາຍຂອງຄຳວ່າ’’ຮີດ’’:

            ຄຳວ່າ ‘’ຮີດ’’

 ໄດ້ມາຈາກພາສາປາລີນັ້ນກໍ່ຄື ຈາຣີຕ ແປເປັນພາສາລາວ ວ່າ ຈາຮີດ ຕໍ່ເຫລືອແຕ່ຮີດ.ເຊິ່ງ ປະກອບມີ ໑໒ ຢ່າງເຊິ່ງແຕ່ລະເດືອນ ຕອ້ງພາກັນປະຕິບັດຄື:

ບຸນເຂົ້າກັມ(ເດືອນຈຽງ)          ບຸນຊຳຮະ(ເດືອນເຈັດ)

ບຸນຄູນລານ        (ເດືອນຍີ່)            ບຸນເຂົ້າພັນສາ(ເດືອນແປດ)

ບຸນເຂົ້າຈີ່(ເດືອນສາມ)            ບຸນເຂົ້າປະດັບດິນ(ເດືອນເກົ້າ)

ບຸນພະເວດ(ເດືອນສີ່)             ບຸນເຂົ້າສະຫລາກ(ເດືອນສິບ)

ບຸນສົງການ (ເດືອນຫ້າ)          ບຸນອອກພັນສາ(ເດືອນສິບເອັດ)

ບຸນບັ້ງໄຟ(ເດືອນຫົກ)            ບຸນກະຖິ່ນ(ເດືອນສິບສອງ)

໒.ຄວາມຫມາຍຂອງຄຳວ່າ’’ຄອງ’’:

          ຄຳວ່າ’’ຄອງ’’ຫມາຍເຖິງແນວທາງ ຫລື ແນວ . ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ໑໔ ຢ່າງ ທີ່ຈະຕ້ອງປະຕິບັດກັນເຊິ່ງ ຈະບອກພຽງແຕ່ ຄອງສຳລັບທຸກເພດໄວ ທຸກຖານະເຊິ່ງມີດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

ຮີດເຈົ້າຄອງຄຸນ                            ຮີດໃພ້ຄອງເຂີຍ

ຮີດທ້າວຄອງເພຍ                         ຮີດປ້າຄອງລຸງ

ຮີດໄພ່ຄອງນາຍ                           ຮີດປູູ່ຄອງຍ່າຮີດຕາຄອງຍາຍ

ຮີດບ້ານຄອງເມືອງ                       ຮີດເຖົ້າຄອງແກ່

ຮີີດຜົວຄອງເມຍ                           ຮີດປີຄອງເດືອນ

ຮີດພໍ່ຄອງແມ່                              ຮີດໄຮ່ຄອງນາ

ຮີດລູກຄອງຫລານ                       ຮີດວັດຄອງສົງ....

                ນອກນັ້ນ ຍັງມີ ຮີດ ສຳລັບຄາລະວາດ ແລະ ຮີດສຳລັບພຣະສົງຄະເຈົ້້າ ເຊິ່ງແບ່ງ ອອກ ເປັນ ໑໔ ຕ່າງຫາກອີກ........

                        (ຄັດມາຈາກປື້ມ ເມຕຕາທັມ ຄູ່ມືປະກອບການສອນສິລທັມ)