ວັດທະນະທຳ

Ø ເລື່ອງ ຮີດສິບສອງ ແລະ ຄອງສິບສີ່:

໑.ຄວາມຫມາຍຂອງຄຳວ່າ’’ຮີດ’’:

            ຄຳວ່າ ‘’ຮີດ’’

 ໄດ້ມາຈາກພາສາປາລີນັ້ນກໍ່ຄື ຈາຣີຕ ແປເປັນພາສາລາວ ວ່າ ຈາຮີດ ຕໍ່ມາເຫລືອແຕ່ຮີດ.ເຊິ່ງ ປະກອບມີ ໑໒ ຢ່າງເຊິ່ງແຕ່ລະເດືອນ ຕອ້ງພາກັນປະຕິບັດຄື:

ບຸນເຂົ້າກັມ(ເດືອນຈຽງ)          ບຸນຊຳຮະ(ເດືອນເຈັດ)

ບຸນຄູນລານ        (ເດືອນຍີ່)            ບຸນເຂົ້າພັນສາ(ເດືອນແປດ)

ບຸນເຂົ້າຈີ່(ເດືອນສາມ)            ບຸນເຂົ້າປະດັບດິນ(ເດືອນເກົ້າ)

ບຸນພະເວດ(ເດືອນສີ່)             ບຸນເຂົ້າສະຫລາກ(ເດືອນສິບ)

ບຸນສົງການ (ເດືອນຫ້າ)          ບຸນອອກພັນສາ(ເດືອນສິບເອັດ)

ບຸນບັ້ງໄຟ(ເດືອນຫົກ)            ບຸນກະຖິ່ນ(ເດືອນສິບສອງ)

໒.ຄວາມຫມາຍຂອງຄຳວ່າ’’ຄອງ’’:

          ຄຳວ່າ’’ຄອງ’’ຫມາຍເຖິງແນວທາງ ຫລື ແນວ . ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍ ໑໔ ຢ່າງ ທີ່ຈະຕ້ອງປະຕິບັດກັນເຊິ່ງ ຈະບອກພຽງແຕ່ ຄອງສຳລັບທຸກເພດໄວ ທຸກຖານະເຊິ່ງມີດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

ຮີດເຈົ້າຄອງຄຸນ                            ຮີດໃພ້ຄອງເຂີຍ

ຮີດທ້າວຄອງເພຍ                         ຮີດປ້າຄອງລຸງ

ຮີດໄພ່ຄອງນາຍ                           ຮີດປູູ່ຄອງຍ່າຮີດຕາຄອງຍາຍ

ຮີດບ້ານຄອງເມືອງ                       ຮີດເຖົ້າຄອງແກ່

ຮີີດຜົວຄອງເມຍ                           ຮີດປີຄອງເດືອນ

ຮີດພໍ່ຄອງແມ່                              ຮີດໄຮ່ຄອງນາ

ຮີດລູກຄອງຫລານ                       ຮີດວັດຄອງສົງ....

                ນອກນັ້ນ ຍັງມີ ຮີດ ສຳລັບຄາລະວາດ ແລະ ຮີດສຳລັບພຣະສົງຄະເຈົ້້າ ເຊິ່ງແບ່ງ ອອກ ເປັນ ໑໔ ຕ່າງຫາກອີກ........

       ການຂາບສົບຜູ້ຕາຍ:

ຂັ້ນທຳອິດແມ່ນໃຫ້ຂາບ ພຣະພຸດທະຮູບກ່ອນຖ້າມີ ຫຼື ພຣະສົງທີ່ຢູ່ໃນ ພິທີນັ້ນ ຈູດທູບສັກກາລະຫນຶ່ງດອກ ປັກໃສ່ກະຖັງທູບທີ່ຢູ່ຫນ້າໂລງສົບ ຂາບສົບໃຫ້ຂາບເທື່ອດຽວ( ເຊັ່ນດ່ຽວກັນກັບການຂາບປູ່ຍ່າຕາຍາຍ ບິດອນມານດາ)

ຫລົງຫນອ້ຍ ກໍ່ທຸກຫນອ້ຍ ຫລົງຫລາຍກໍ່ທຸກຫລາຍ     ບໍ່ຫລົງກໍ່ບໍ່ທຸກ ທ່ານເອີຍ.....

          ປະໂຫຍດ ແລະ ອະນິສົງຂອງການສະແດງ ຄວາມຄຳນັບ:

      ເປັນຄົນທີ່ຫນ້າຮັກໄຄ່ ຫນ້າອັນດູ ຫນ້າເກັ່ງໃຈ ເປັນສະເຫນທີ່ບໍ່ຕອ້ງເພິ່ງພາສິ່ງຂອງພາຍນອກ ເປັນຜູ້ມີ ບຸກຂະລິກກະພາບໄດ້ດີ ຜິວພັນຜ່ອງໃສຫນ້າຄົບຫາ ເປັນທີ່ຫນ້າຂອງມະນຸດ ແລະ ເທວະດາທັງຫລາຍ ຍອ່ມຈະໄດ້ຮັບຄວາມຈະເລີນ ກ້າວຫນ້າຍິ່ງໆຂຶ້ນໄປ ໃນທຸກດ້ານ

        ການເຄົາລົບນອບນອ້ມ ຄຳນັບຮັບຕອ້ນ ດ້ວຍກາຍກໍ່ດີ ດວ້ຍວາຈາກໍ່ດີ ດວ້ຍໃຈກໍ່ດີ ສິ່ງນີ້ຈະຢູ່ນຳຊາດບຸກຄົນນັ້ນໆເຊິ່ງແຕ່ລະຊາດຈະເປັນເອກະລັກ ຮີດຄອງປະເພນີການເຄົາລົບແມ່ນມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໄປ ສຳລັບເອກະລັກປະເພນີລາວເຮົາ ກໍ່ມີຕາມລຳດັບຂັ້ນຕອນ ດັ່ງມຸງຄຸນສູດຕອນຫນຶ່ງກ່າວໄວ້ວ່າ:

        ການບູຊາຕໍ່ບຸກຄົນ ທີ່ຄວນບູຊາເປັນມຸງຄຸນອັນສູງສຸດ ພອ້ມດວ້ຍພອນ ສີ່ ປະການຄື ອາຍຸ ວັນນະ ສຸກຂະ ແລະ ພະະລະ ຍ່ອມຈະມີແກ່ບຸກຄົນ ທີ່ທຳຄວາມດີເຊັ່ນີ້ແລ...

ການທຳດີຖືກດີ ນັ້ນມີຄ່າ ການທຳດີຖືກເວລາ ມີຄ່າມະຫັນ         ການທຳດີຖືກບຸກຄົນ ຜົນອະນັນ ການທຳດີ ດວ້ຍຄວາມຫມັ່ນນັ້ນ ລະດີ

                        (ຄັດມາຈາກປື້ມ ເມຕຕາທັມ ຄູ່ມືປະກອບການສອນສິລທັມ)